Πριν προχωρήσεις, κάνε μου μια χάρη. Γράψε κάπου δύο νούμερα: πόσα παίρνεις καθαρά τον μήνα και πόσο ενοίκιο δίνεις. Κράτα τα, γιατί όλη η κουβέντα για το αν «πάει καλά η οικονομία» κρίνεται εκεί, όχι στα δελτία των οκτώ.

Τι έγινε στη Βραζιλία

Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου ο Λούλα εξελέγη πρόεδρος της Βραζιλίας για τέταρτη φορά, με 51,79% έναντι 48,21% του Φλάβιο Μπολσονάρου. Είχε χάσει τον α' γύρο με 2,2 εκατομμύρια ψήφους πίσω και τον κέρδισε τον β' με 4,4 εκατομμύρια μπροστά.

Το ενδιαφέρον δεν είναι η ανατροπή. Είναι το τι έκρινε την καμπάνια. Η Βραζιλία έσπαγε ρεκόρ εξαγωγών και ο Λούλα παραλίγο να χάσει, γιατί ο κόσμος δεν το έβλεπε στην τσέπη του. Το κόστος ζωής ήταν το κυρίαρχο θέμα της αναμέτρησης — όχι η εξωτερική πολιτική, όχι τα μακροοικονομικά. Κράτα αυτή τη φράση.

Τα ελληνικά μεγέθη είναι όντως καλά

Και δεν έχει νόημα να το κρύψουμε. Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε στις 22 Απριλίου 2026 πρωτογενές πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 4,9% του ΑΕΠ για το 2025, δηλαδή 12,1 δισ. ευρώ, από 4,8% το 2024. Το χρέος έπεσε στο 146,1% του ΑΕΠ από 154,2%, οκτώ ολόκληρες μονάδες σε έναν χρόνο. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026 οι εξαγωγές αγαθών έφτασαν τα 37,11 δισ., αυξημένες 16,5%.

Αυτά είναι αληθινά. Το ερώτημα είναι τι γίνεται ένα επίπεδο πιο κάτω.

Ο λογαριασμός ενός ανθρώπου

Από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός είναι 920 ευρώ μικτά. Καθαρά, για εργαζόμενο άνω των 30 χωρίς παιδιά, μένουν 772.

Πάρε τώρα κάποιον που δουλεύει με αυτόν τον μισθό και ψάχνει σπίτι. Κατά έρευνα της RE/MAX Ελλάς τον Σεπτέμβριο, τα ενοίκια ανέβηκαν 3,8% πανελλαδικά. Στο κέντρο της Αθήνας η μέση τιμή είναι 9,8 ευρώ το τετραγωνικό. Ένα διαμέρισμα 60 τ.μ. θέλει 588 ευρώ τον μήνα — το 76% του μισθού, πάνω από τα τρία τέταρτα. Στη Θεσσαλονίκη, με 7,7 ευρώ το τετραγωνικό, το ίδιο σπίτι κάνει 462, δηλαδή το 60%. Και μετά αρχίζουν ρεύμα, θέρμανση, καλάθι.

Αν έχει και αυτοκίνητο, η μέση τιμή της αμόλυβδης στις 22 Οκτωβρίου 2026 ήταν 2,168 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσαν ΤΑ ΝΕΑ. Στις Κυκλάδες 2,432. Από κάθε λίτρο, τα 0,70 ευρώ είναι ειδικός φόρος κατανάλωσης. Το ευρωπαϊκό ελάχιστο είναι 0,359. Πληρώνουμε σχεδόν διπλάσιο από το κατώτερο που επιτρέπει η Ευρώπη, και από πάνω ΦΠΑ 24%. Όσο ανεβαίνει η τιμή, τόσο περισσότερα εισπράττει το δημόσιο.

Δεν είναι ατυχία. Είναι αποτέλεσμα αποφάσεων.

Πού φαίνεται αυτό στα στοιχεία

Το 2025 το 26,4% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που δίνουν 40% ή παραπάνω του εισοδήματός τους στη στέγη. Ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 7,7%. Είμαστε πρώτοι στην Ένωση· δεύτερη η Δανία με 23,4%, τελευταία η Κύπρος με 2,4%. Υπερτριπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου δεν είναι απόκλιση, είναι άλλη κατάσταση.

Παράλληλα, 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι — το 27,5% — βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 20,9% στην ΕΕ. Δεύτερη θέση στην Ένωση, και επιδείνωση κατά 0,6 μονάδες μέσα σε έναν χρόνο.

Στην ίδια χώρα, τις ίδιες χρονιές, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έβγαλαν καθαρά κέρδη πάνω από 4,6 δισ. ευρώ το 2025 και περίπου 2,5 δισ. μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026.

Τι απαντά η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση δεν έμεινε άπραγη. Κατά κυβερνητικό απολογισμό του Ιανουαρίου 2026, οι παρεμβάσεις για το στεγαστικό είναι 29, κόστους 2,637 δισ. ευρώ για τη διετία 2025-2026. Η επιστροφή ενοικίου καταβλήθηκε πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2025: κατά την ΑΑΔΕ, 886.883 αιτήσεις και 199,5 εκατ. ευρώ, μέσο ποσό 225 ευρώ. Ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται 50% φέτος και καταργείται το 2027 για κύριες κατοικίες έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων. Και κατά τον ΟΟΣΑ, το πραγματικό ωρομίσθιο στην Ελλάδα αυξήθηκε 3,5% το α' τρίμηνο του 2026, πάνω από τον μέσο όρο του Οργανισμού.

Όλα αυτά μετράνε. Αλλά δύο πράγματα δεν τα λέει ο απολογισμός. Πρώτον, τα 2 δισ. του «Σπίτι μου ΙΙ» — το μεγαλύτερο κομμάτι — δεν είναι κρατική δαπάνη· είναι δανειακά κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και των τραπεζών. Δεύτερον, σωρευτικά από το 2021 το ελληνικό πραγματικό ωρομίσθιο ανέβηκε 4,7% έναντι 4,9% στον ΟΟΣΑ — δωδέκατη θέση, κάτω από τον μέσο όρο. Η τελευταία χρονιά πάει καλά. Η πενταετία όχι ακόμη.

Και το βασικό δεν άλλαξε: παραμένουμε πρώτοι στην ΕΕ στο στεγαστικό βάρος. Γιατί τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα επιδοτούν τη ζήτηση — δίνουν χρήμα σε όποιον ψάχνει σπίτι — χωρίς να φτιάχνουν σπίτια. Και όταν ρίχνεις χρήμα σε μια αγορά χωρίς αποθέματα, ένα μέρος του καταλήγει στην τιμή.

Τι θα έπρεπε να γίνει

Υπάρχουν μέτρα πάνω στο τραπέζι. Στη στέγη, όπως τα εξειδίκευσε ο Νίκος Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ: 40.000 κοινωνικές κατοικίες, πλαφόν στις ετήσιες αυξήσεις ενοικίων σε ζώνες με τεκμηριωμένη στεγαστική πίεση, περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης με μελέτες φέρουσας ικανότητας, φορολογικά κίνητρα για να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια, και αποσύνδεση των αδειών παραμονής από επενδύσεις σε ακίνητα. Στα καύσιμα: μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης με αξιοποίηση 300 εκατ. από τον προϋπολογισμό, μηχανισμός επιστροφής των πρόσθετων εσόδων ΦΠΑ κατά το ιταλικό πρότυπο, έλεγχοι στα περιθώρια κέρδους από τη διύλιση ως την αντλία, και θέσπιση μηχανισμού έκτακτης φορολόγησης των υπερκερδών στα ολιγοπώλια, που ενεργοποιείται με εισήγηση των ανεξάρτητων αρχών.

Αυτός ο τελευταίος μηχανισμός είναι το κλειδί, και δεν υπάρχει. Ό,τι επιβλήθηκε ήταν προσωρινό και δεμένο με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την ενεργειακή κρίση: έκτακτη εισφορά στα διυλιστήρια για το 2022 και προσωρινή συνεισφορά αλληλεγγύης 33% για το 2023. Τον Μάιο του 2026 κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι νέο αντίστοιχο μέτρο δεν βρίσκεται στο τραπέζι.

Στο μεταξύ, τα εργαλεία που υπήρχαν λήγουν. Τον Φεβρουάριο του 2026 επιβλήθηκαν πρόστιμα 1,05 εκατ. ευρώ σε πέντε εταιρείες για υπέρβαση του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους — βάσει διάταξης που έπαψε να ισχύει στις 30 Ιουνίου 2025. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έκανε τον Δεκέμβριο του 2025 ελέγχους στη χονδρική προμήθεια ρεύματος, έρευνα που, όπως τονίζει η ίδια, δεν προδικάζει παράβαση. Οι αρχές ερευνούν. Η τιμή μένει εκεί που ήταν.

Το δίδαγμα της Βραζιλίας δεν είναι ποιος κέρδισε. Είναι ότι κανένα πλεόνασμα, καμία εξαγωγή και κανένα ρεκόρ δεν αντικαθιστά το νούμερο που έγραψες στην αρχή. Αργά ή γρήγορα, αυτό το νούμερο πάει στην κάλπη.